Het einde van het tijdperk Femke Halsema

Na de situatieschets van vorige week, wederom aandacht voor Groen Links. De reden: het einde van een tijdperk is in zicht. Het tijdperk Femke Halsema. Daarom hier een commentaar over Femke Halsema. Het is geen ode, het is geen beschrijving van haar politieke loopbaan. Het is een mening over de actuele situatie en wat er vervolgens zal moeten gebeuren.

Femke Halsema wordt wel eens de natuurlijke leider van de oppositie van de afgelopen jaren genoemd. Maar wie bepaalt dat en wat heb je daar aan? De hoeveelheid roepende journalisten is een weinig objectief criterium. Evenmin het aantal interrupties of het aantal aanvaarde wetsvoorstellen. Laten we bij gebrek aan objectieve criteria de peilingen maar gebruiken, want goed scoren in de peilingen, dát zou je er aan moeten hebben. Tijdens het vorige kabinet was Jan Marijnissen de 'natuurlijke' oppositieleider. In de peilingen werd hij nagenoeg de grootste oppositiepartij en hij wist dat ook te verzilveren. Gedurende de afgelopen jaren waren achtereenvolgens de PVV, D66 en nu de VVD de grootste in de peilingen. Groen Links kwam niet in de buurt. Het oppositieleiderschap van Halsema is vooral gebaseerd op ervaringsjaren als fractievoorzitter en goede debatskills. Het leiderschap van Femke Halsema is binnen Groen Links onbetwist, alhoewel de gang van zaken rond het uit het verkiezingsprogramma schrappen van het referendum niet de schoonheidsprijs verdiende. In de publieke opinie is Halsema nog steeds populair. Maar het gevaar van Femke-moeheid ligt op de loer. Mensen weten inmiddels wel dat Halsema een goede debater is en de verwachtingen zijn dan ook hoog. Het is lastig daaraan te blijven beantwoorden. En als het niet goed gaat, dan steekt de 'zuchtende intellectueel' de kop op. En dat is iets waar de kiezer niet op zit te wachten.

"Groen Links klaar is om te regeren", "Groen Links is een ideeënpartij op zoek naar de macht", dat zegt Femke Halsema geregeld tijdens de huidige campagne. Dat valt prima te beweren. Maar naast de agenda van Groen Links zit er ook een persoonlijke agenda achter. Halsema heeft nog 4 jaar (nogmaals dispensatie lijkt ongeloofwaardig) voor de boeg en wil daar zoveel mogelijk uit halen, en terecht. Want hoe wordt ze herinnerd als Groen Links weer met 8 zetels in de oppositie terechtkomt? Dan is ze er met dispensatie en al niet in geslaagd haar voorganger te overstijgen. En dat is knap teleurstellend.

Er zijn twee scenario's. Het eerste is dat Groen Links na 9 juni deel gaat uitmaken van de regering. Het tweede is dat Groen Links in de oppositie plaatsneemt.

Groen Links in de regering
Halsema zegt graag formatieonderhandelingen te voeren voor haar partij om vervolgens zitting te nemen in de Kamer. Stel je voor dat Groen Links inderdaad deel mag nemen aan een coalitie, dan lijkt me dat niet de juiste strategie. Voor haarzelf niet en voor de partij niet. In het geval dat Groen Links deelneemt aan de regering, zou Femke Halsema minister en vice-premier moeten worden. Pas dan kan ze een stempel drukken op het beleid in Nederland. Het is helemaal niet noodzakelijk om als politiek leider in de Kamer plaats te nemen. Het zou de kroon zijn op het werk van de oppositiekoningin van Nederland. Gedurende de kabinetsperiode kan de beoogde opvolger van Halsema bekendheid en ervaring vergaren.

Groen Links in de oppositie
Als Groen Links niet deelneemt aan de regering, zal Femke Halsema moeten overwegen om af te treden. Althans, er zal een plan moeten zijn om haar opvolging te regelen. Indien ze weer vier jaar blijft zitten als fractievoorzitter bestaat de kans dat men hetzelfde lot beschoren is als de SP (fors verlies bij een nieuwe lijsttrekker). Of als Groen Links zelf, die ook moest inleveren toen Rosenmuller er niet meer was. Maar hoe moet dat terugtreden in zijn werk gaan? Mijn advies aan Femke Halsema is direct na de verkiezingen voor de Provinciale Staten in 2011 terug te treden als politiek leider, een opvolger aan te wijzen en die door het congres laten benoemen. Dan kan Groen Links nog éénmaal profiteren van de bekendheid van Halsema voor de Provinciale Staten (en indirect voor de Eerste Kamer) en haar opvolger heeft dan nog behoorlijk wat tijd (indien Rutte I het 4 jaar volhoudt) om zichzelf te profileren en ervaring op te doen.

In het kort: Groen Links moet er voor haar kiezers alles aan doen om deel uit te maken van de coalitie. Lukt dat niet, dan moet Halsema na de verkiezingen voor de Provinciale Staten aftreden. Lukt dat wel, dan moet ze zitting nemen in het kabinet. Hoe dan ook, ik wens Femke Halsema succes en wijsheid.

Ik heb overigens wel een suggestie voor een andere opvolger dan Jolande Sap: Kathalijne Buitenweg. Een krachtig mens met voldoende (internationale) politieke ervaring, een visie op de ideologie van Groen Links en een uitstekend debater.

De stemmentracker van de #stemwijzer #TK2010 1/3 Combinaties

Na de verkiezingen van 9 juni zal er een coalitie worden gesmeed. Er wordt nu reeds vaak gezinspeeld op allerlei mogelijke combinaties. Laten we eens kijken of deze combinaties inhoudelijk steekhoudend zijn aan de hand van de stemmentracker die de stemwijzer hanteert. Men heeft dertig stemmingen genomen en daar het stemgedrag van de verschillende partijen tegenaan gezet. Ik heb even gekeken naar hoe vaak partijen met elkaar meestemmen om te kijken of ze inhoudelijk compatibel zijn. Ik ben me ervan bewust dat dit slechts een steekproef is, dat de gekozen stemmingen discutabel zijn, dat je het om verschillende redenen oneens kan zijn, en dat de komende vier jaar behoorlijk verschillen van de afgelopen vier jaar. Maar goed, het is wel lekker werkbare informatie. Voor een inzichtelijk artikel over de moeilijkheden met de keuzes van de stemmentracker moet je op fispr.nl zijn.

Ik heb drie mini-analyses gemaakt. Vandaag een meestem-matrix. Dit is een overzicht waarin te zien is bij hoeveel van de 30 stemmingen de verschillende partijen met elkaar meestemmen.

	CDA	PvdA	SP	VVD	PVV	GL	CU	D66	PvdD	SGP
CDA	x	23	12	19	15	16	24	17	10	23
PvdA	23	x	17	18	12	23	24	18	15	18
SP	12	17	x	15	19	16	11	13	20	13
VVD	19	18	15	x	21	15	19	16	11	14
PVV	15	12	19	21	x	10	13	13	13	13
GL	16	23	16	15	10	x	17	23	22	11
CU	24	24	11	19	13	17	x	16	9	22
D66	17	18	13	16	13	23	16	x	21	14
PvdD	10	15	20	11	13	22	9	21	x	11
SGP	23	18	13	14	13	11	22	14	11	x

Wat duidelijk te zien is, is dat de coalitiepartners goed met elkaar meestemmen. Het CDA stemt 23 keer mee met de PvdA en 24 keer met de Christenunie. Christenunie en PvdA stemmen eveneens 24 keer met elkaar mee. Dat is allemaal niet verrassend. Het is interessanter om te kijken naar de andere combinaties.

Er zijn wat voor de hand liggende combinaties. Zo zien we dat de SGP 23 keer meestemt met het CDA en 22 keer met de Christenunie. Dat lijkt me redelijk compatibel. Groen Links stemt 23 keer met de PvdA mee. Dat is al redelijk veel te noemen voor een oppositiepartij, maar ook niet erg verrassend.

Laten we eens kijken naar wat spannendere combinaties met het oog op 9 juni.
VVD-CDA: 19
VVD-PVV: 21
CDA-PVV: 15
VVD-PvdA: 18
VVD-D66: 16
VVD-CU: 19
VVD-GL: 15
PVV-SP: 19

De VVD stemt opvallend vaak (18 keer) mee met de PvdA (vanuit het links-rechts perspectief gezien), zo bezien is Paars helemaal niet zo onhaalbaar. Er lijkt eerder een probleem te ontstaan bij VVD-D66 (en eventueel Groen Links). Verder kan je zeggen dat de Christenunie een interessante partner voor de VVD zou kunnen zijn (19). De PVV stemt 21 maal met de VVD mee en 19 maal met de SP. Daar lijken onverwachte kansen te liggen, maar in een volgende mini-analyse waarin wordt gekeken naar 'drie partijen combinaties' en kunnen we daar wellicht wat anders over zeggen.

Helaas kunnen we met dit overzicht niet zien wat de issues zijn waarop de partijen niet met elkaar hebben meegestemd en hoe belangrijk deze kwesties zijn (wat waren breekpunten?). Daarvoor zou dieper ingegaan moeten worden op de stemmingen.

In de volgende analyse wordt gekeken naar het stemgedrag van de partijen ten opzichte van alle andere partijen als geheel.

Politieke Haiku 27 mei 2010 Lief kijken

Omdat er zoveel ophef over is over zijn misser van gisterenavond, vandaag een politieke haiku over Jan Peter Balkenende. Een in de haiku verwerkt idee is ontleend aan een tweet van @NoordkaapFujin.

Antwoorden geven
Zonder pardon en direct
Blijkt problematisch

Het is tekenend
Bij elke vraag doet JP
Een stapje Opzij

Maar minstens één maal
een 'Ja' tegen Bianca
en wat keek hij lief...

Twee weken te gaan: situatieschets Groen Links

Huidig aantal zetels (2006): 7
Peiling TNS/NIPO* 26 maart: 10
Peiling TNS/NIPO 10 mei: 12
Peiling TNS/NIPO 17 mei: 10
Peiling TNS/NIPO 25 mei: 9

Groen Links is sinds midden jaren negentig een stabiele factor in de Nederlandse politiek. Aan de hand van Paul Rosenmuller is de partij een serieuze factor geworden. In de peilingen staat Groen Links deze week op 9 zetels. De afgelopen weken was dat tien en hoger, dat was een terugkeer geweest naar de orde van grootte van de electorale successen onder Rosenmuller. Femke Halsema wordt alom geprezen, ookal heeft ze bij Tweede Kamerverkiezingen eigenlijk nog nooit gepresteerd (in 2003 van 10 naar 8 en in 2006 van 8 naar 7). Ze heeft klaarblijkelijk imagotechnisch eindelijk echt haar draai gevonden. Maar het is inmiddels een bekend beeld: Groen Links is groot in de peilingen, echter als het er op aankomt levert de partij minstens 2 zetels in en die gaan direct naar de PvdA. Dat zal waarschijnlijk ook dit jaar gebeuren (het is reeds gaande). Zeker als de strijd tussen de VVD en de PvdA spannend blijft (het gat wordt wel al wat groot). De partij is de koning van het te vroeg pieken.

Maar wat kan Groen Links doen om dit terugkerende verschijnsel tegen te gaan? Ik vrees helemaal niets. Pas als Halsema er niet meer is, ontstaat er een kans dat niet niet meer gebeurt. Ze gaat nu voor de derde keer bewijzen dat ze in het stemhokje onvoldoende aantrekkingskracht heeft. Daarnaast, het is op links gewoon erg druk. Met de definitieve vestiging van de SP, de groeiende Christenunie, de Partij voor de Dieren, de populistische PVV en het redelijke D66 zijn er veel kapers op de kust voor linkse stemmers die zich niet thuis voelen bij de Partij van de Arbeid. Hoe mooi het Nederlandse systeem ook lijkt, de kiezers maken het systeem conservatief. Er zijn genoeg aanleidingen geweest om de grote 3 van de meerderheid af te krijgen, maar de stemmende bevolking kiest uiteindelijk toch weer voor 'zekerheid', en dat lijkt het trieste lot van Groen Links.

Groen Links onderscheidt zich onder Halsema onvoldoende om door te breken naar 15 of meer zetels, zoals de SP, de LPF en D66 (en nu waarschijnlijk de PVV) wel is gelukt in het verleden. De duurzaamheidsagenda wordt inmiddels relatief breed gedragen. Het zal bij Groen Links dan ook meer en meer om leiderschap gaan in de toekomst. Ook een coalitie van VVD, CDA en PvdA kan een kans bieden, zeker als economisch herstel te lang op zich laat wachten.

Ik verwacht dat Groen Links 7 of 8 zetels zal halen.

Het Carrédebat van 26 mei 2010 #carredebat

Even een korte opsomming van hoe ik het debat heb ervaren. Ranglijstjes hebben geen inhoudelijke boodschap, vandaar gewoon een korte bespreking per kandidaat.

Format
Had wat mij betreft nog wat simpeler gemogen. Ik vond dat stemmen met die lampjes niet heel veel toevoegen. De drie moeilijke vragen was aardig, maar leverde niet heel veel nuttigs op. Behoudens een enorme misser van Jan Peter Balkenende. Nederlandse televisiemakers zijn dol op het bedenken van allerlei debatvormen, hierdoor lijkt de vorm soms belangrijker dan de inhoud. Carré is een prachtige Arena, het lijkt me vanaf nu een traditie.

Debatleider
Rick Nieman was ijzersterk, het format werd door hem gered. Hij hield de lijsttrekkers goed bij het onderwerp en greep met autoriteit in als het dreigde te ontsporen.

Nabeschouwing
Goed geleid door Bas van Werven van BNR. Er had best nog een links persoon aan tafel mogen zitten, het was nu erg 'Rutte heeft gewonnen'. Frits Wester vond dat Job Cohen door de mand viel, dat vond ik wel wat overdreven. Wel goed dat men het er over eens was dat Roemer positief verraste. De nabeschouwing had wat mij betreft wel wat langer mogen duren.

Jan Peter Balkenende
Geeft nooit een direct antwoord, vandaag ook niet. Hangt erg aan het benoemen van breekpunten. Ik heb hem veel beter gezien. Blijft een sterke debater. Hij ging aan het einde bij de 'moeilijke vragen' met de tekst 'u kijkt zo lief' ongelooflijk onderuit.

Mark Rutte
Door een peiling van Synovate uitgeroepen tot winnaar met grote afstand (23%). Dat heb ik niet zo ervaren. Hij was goed, werd behoorlijk aangevallen en wist zich prima staande te houden. Ik had echter wel het gevoel dat Cohen, Balkenende en Pechtold hem allemaal één keer raakten. Rutte maakt het makkelijkst grapjes, staat nooit met zijn mond vol tanden en beheerst zijn verhaal.

Job Cohen
Begon ronduit slecht. Stond weer te hakkelen en wist aanvallen niet krachtig te weerstaan. De laatste twee keren dat hij aan het woord was, waren erg sterk. Het leek op een wederopstanding. Cohen is geen debater. Hij is een bestuurder. Maar om verkiezingen te winnen moet je ook een debater zijn.

Emile Roemer
Viel op. Hij deed het als nieuwkomer erg goed. Had aardige oneliners, een duidelijk verhaal (solidariteit) en viel op de juiste momenten aan. Toegegeven, aanvallen is makkelijker dan verdedigen, maar hij deed het prima.

Alexander Pechtold
Wist zich niet voldoende te mengen, maar had een aantal sterke aanvallen, met name richting Rutte. Pechtold weet nu pas wat hij moet doen, nu de discussie met Wilders irrelevant is: Rutte aanvallen op een gebrek aan vernieuwing. De hervorming van de woningmarkt is naast het onderwijsthema een onderscheidend thema voor D66. Al met al redelijk goed gedaan, maar niet erg opvallend.

Geert Wilders
Wilders has lost his mojo. Het debat ging over de economie en dat is het belangrijkste thema van de verkiezingen. Hij maakte zich belachelijk door alles weer op de massa immigratie te gooien. Zowel zijn tegenstanders, de debatleider als het publiek kon daar niets mee. Verder was hij niet erg zichtbaar, hij kon geen stempel drukken.

André Rouvoet
Rouvoet was een beetje onzichtbaar. Normaal eloquent en een prima debater, maar op economie is het voor hem lastig om een onderscheidend verhaal te vertellen. Bleef niet hangen.

Femke Halsema
Halsema deed wat er van haar werd verwacht. Haar probleem was wel dat ze Cohen moest ontzien om een totale instorting van links te voorkomen. Ik vond haar niet erg onderscheidend. Bij de 'moeilijke vragen' moest ze te lang nadenken, dat was niet sterk. Halsema had wel een paar prima oneliners, maar had over de hele linie sterker gekund.

Nog drie weken te gaan: situatieschets Christenunie (#TK2010)

Huidig aantal zetels (2006): 6
Peiling TNS/NIPO* 26 maart: 8
Peiling TNS/NIPO 19 mei: 10

Over de Christenunie (CU) valt niet heel veel te zeggen in vergelijking met andere partijen. Bijna stiekem is de partij in de peilingen geklommen naar 10 zetels in de peilingen. Hoe komt dat?
1. Men heeft in André Rouvoet een onbetwiste leider die heldere taal spreekt.
2. De CU heeft een heldere profilering: sociaal-christelijk.
3. Tot op heden zijn er nooit negatieve kwesties van enige omvang met de partij.
4. Het CDA heeft zich onder Balkenende van zijn meest rechtse kant laten zien, hierdoor is ruimte ontstaan aan de linkerkant.
5. Men heeft deelgenomen aan een regering en is daar ongeschonden uitgekomen, omdat de oppositie en de pers zich met name heeft gericht op het gevecht tussen CDA en PvdA.
6. Het CDA is achter Balkenende blijven staan, en er zijn veel kiezers die hem niet meer pruimen. Die kiezers zijn weggelopen naar de Christenunie (en de VVD).
7. Tot nu toe is de CU te klein om echt aangepakt te worden. Men neemt de partij misschien wel niet helemaal serieus.

Maar wat zijn de gevaren? Die gevaren komen eigenlijk pas na de verkiezingen. Er zijn een paar scenario's waar de CU niet vrolijk van kan worden.
Scenario 1: De CU komt in de oppositie terecht, is de komende kabinetsperiode weer relatief onzichtbaar en zakt weer naar 6 zetels. Om dit te voorkomen zal men echt op zoek moeten naar breed aansprekende thema's en die zich toeëigenen, want er is op links veel concurrentie en op conservatieve standpunten is het ook moeilijk scoren.
Scenario 2: De CU heeft de smaak van het regeren te pakken en laat zich een coalitie met VVD en CDA inrommelen. Dat is veel te rechts voor de achterban en daar kan nooit iets herkenbaars uitrollen. De enige coalitie waar de CU geloofwaardig deel van kan uitmaken is met het CDA en de PvdA. En dat zit er voorlopig even niet in.

Hoe het zich ook zal ontvouwen, het zou verbazing sorteren als de Christenunie inderdaad 10 zetels haalt. Ik denk dat het er maximaal acht worden. De grote partijen zullen in het stemhokje waarschijnlijk nog wat zetels pakken van de subtop (CU, D66, Groenlinks). Acht zetels is een fantastisch resultaat voor de Christenunie. En dat is helaas jammer voor Ed Anker.

Politieke Haiku 21 mei 2010 Doorrekeningen CPB

Naar aanleiding van de doorrekeningen van de partijprogramma's door het Centraal Planbureau, een politieke haiku.

Volgens partijen
Laat de kiezer zich leiden
Door rekeningen

Rekenmachines
Hebben helaas de schijn van
Objectiviteit

Wat je er in stopt,
wanneer je op = drukt, en
wie ze bedienen

Het gisse werk van
het Clairvoyant Planbureau...
Morgen achterhaald?

Situatieschets SP; negen zetels is zo slecht nog niet (#TK2010)

Huidig aantal zetels (2006): 25
Peiling TNS/NIPO* 26 maart: 9
Peiling TNS/NIPO 12 mei: 9

De Socialistische Partij staat stabiel op 9 zetels. Zowel in 2002 als in 2003 haalde de partij 9 zetels. Dat is dus helemaal niet slecht voor de SP, zeker gezien de 2 en 5 zetels in respectievelijk 1994 en 1998. De 25 zetels van vier jaar terug was een electorale abberatie van heb ik jou daar. Dat had twee oorzaken. Ten eerste was Jan Marijnissen uitgegroeid tot één van de oppositieleiders, eloquent en over voldoende senioriteit beschikkend in een tijd van jonge lijsttrekkers. Ten tweede was er een grote groep kiezers zonder thuishonk, en een grote groep die een proteststem wilde laten horen. Na de implosie van de LPF en voordat Wilders echt doorbrak, was de SP in 2006 daardoor een logische keuze.

Het is erg spijtig dat Agnes Kant zich heeft blindgestaard op het succes van Jan Marijnissen. Laten we wel wezen, zolang de PvdA nog leeft is er op lange termijn voor een SP met meer dan 20 zetels geen plaats. Het programma van de SP is daarnaast dermate links dat men zichzelf bij voorbaat uitsluit van regeringsdeelname. Een linkse coalitie kan er alleen komen in tijden van grote voorspoed. De SP is een typische oppositiepartij en in het Nederlandse stelsel is het uitstekend dat de partij bestaat. Echter, elke zetel boven de negen zou als een cadeautje beschouwd moeten worden. Als dat besef er was geweest, had Kant er wellicht nog gewoon gezeten. Hoe dan ook, dat is niet zo. De SP moet het doen met Emile Roemer.

Roemer is een vriendelijke man, maar eerlijk gezegd straalt hij voor de periferie van het politieke spectrum te weinig passie uit. En op autoriteit is het wachten. Passie zie ik overigens wel bij Ewout Irrgang, het zou mij ook niets verbazen als hij op termijn de partij gaat leiden. Irrgang is een goede debater, heeft veel dossierkennis en kan vurig uit de hoek komen. Daarnaast is hij econoom en dat lijkt me voor een socialist erg nuttig, aangezien de aanval van rechts zich vaak in dat domein zal afspelen.

Mijn advies aan de SP: 2006 vergeten, vergelijken met 2003, je stinkende best doen om de vijfde partij van Nederland te worden, en je verheugen op de oppositie. De echte strijd gaat tussen de VVD en de PvdA, het is aan de SP om de brokstukken op te rapen. Aangezien Groen Links wel heel erg tegen de PvdA aanschurkt is dat niet uitgesloten.

* Ik heb voor al deze situatieschetsen de peilingen van TNS/NIPO gebruikt. Om uit te leggen waarom zou ik een heel betoog moeten houden en dat is hier niet de bedoeling.

Politieke Haiku 17 mei 2010 Vuilniszakken

Naar aanleiding van de terechte ophef over het doorspitten van vuilniszakken van politici, vandaag daar maar eens een politieke haiku over.

Naast een rooie kop,
striemen op de onderbuik.
...rolemmers zijn diep.

Heel wat over voor
Onderzoeksjournalistiek
Neem er De Tijd voor

Zelfs zonder die stick
Had je kunnen voorspellen
amok om Komo

Politieke Haiku 14 mei 2010 Jack de Vries

Ik vind Jack de Vries een geweldige vent. Die affaire is niet goed te praten, maar ik blijf een bewonderaar van de professionele identiteit van Jack de Vries. Vandaar, in het licht van de gebeurtenissen van de afgelopen tijd en vandaag, een politiek haiku ter ere van 's lands grootste spindoctor. Vier strofen.

Web, tol en garen
Twitter, pers, wandelgangen
Behendig bespeeld

Jack grijnst uit het raam
Aanschouwt zijn werk, maar hij mist
dat het binnen stormt

In de gangen van
Defensie, het echoot er:
"No mooore, no mooore, no ..."

Ooit zien we Jack terug
Knoopt u dat in de oren
Want politiek bloed...

Situatieschets CDA: pijn -en lichtpunten (#TK10 #TK2010)

Huidig aantal zetels (2006): 41
Peiling TNS/NIPO* 26 maart: 24
Peiling TNS/NIPO 12 mei: 22

Het CDA zit op alle fronten in de problemen. Twaalf pijnpunten op een rijtje:
1. De kiezers zijn klaar met de leider, Jan Peter Balkenende.
2. De nummer twee (als we nog even denken dat dat Maxime Verhagen is) heeft een imagoprobleem.
3. De spindoctor heeft een schandaal aan de broek.
4. Ze staan historisch laag in de peilingen, het CDA is door alle weerstanden heen gedonderd.
5. Ze maakten deel uit van een gevallen kabinet en krijgen daar toch wel een beetje de schuld van in de publieke opinie.
6. Het programma is voor veel mensen niet herkenbaar.
7. Er is een economische crisis gaande (hierdoor gaan rechtse confessionelen eerder naar de VVD).
8. De ideologische strijd gaat tussen de liberalen en de sociaal-democraten.
9. De EO heeft minder kijkers dan de VARA.
10. Mede door de gemeenteraadsverkiezingen hangt er een verliezerszweem om de partij.
11. Wouter Bos doet niet mee.
12. Geert Wilders is geen Pim Fortuyn. En Rutte is de Balkenende (2002) van 2010.

Maar omdat je de veerkracht van het CDA nooit mag onderschatten, ook een rijtje lichtpuntjes:
1. Jack de Vries is nog steeds een briljante strateeg. Een spinner hoort sowieso op de achtergrond.
2. Balkenende mag niet onderschat worden in de komende debatten. Hij heeft veel kennis, is scherp en heeft 8 jaar premierschap 'under the belt'.
3. Jan Kees de Jager is tijdelijk de belangrijkste Nederlandse bewindsman. Hij is veel in beeld en niet onverdienstelijk.
4. Pauw en Witteman gaan op vakantie en worden vervangen door Knevel en Van den Brink.
5. Het kiezerspotentieel van het CDA is nog steeds enorm.
6. Rouvoet pakt niet door op de christelijke kant, hij is te links om nog meer stemmen aan te verliezen.
7. Het CDA kan de VVD en de PvdA op Fortuyniaanse wijze, paarse puinhopen aanmeten.
8. Doordat andere partijen wel duidelijke keuzes maken, zijn ze inhoudelijk ook makkelijk aan te pakken, andersom is dat lastiger.
9. De concurrentie gaat zeker nog fouten maken.
10. De VVD maakt de laatste tijd de optie Paars (plus) ongeloofwaardig, het CDA kan als klassieke middenpartij een stabiele factor zijn in elk kabinet. (via @ereszet)

Het zou mij niet verbazen als het CDA toch nog een beetje richting de 30 klimt begin juni. Dat gebeurt echter alleen als Balkenende zich richt op de VVD en de PVV. Er komen echt niet nog meer kiezers over van links naar rechts.

* Ik heb voor al deze situatieschetsen de peilingen van TNS/NIPO gebruikt. Om uit te leggen waarom zou ik een heel betoog moeten houden en dat is hier niet de bedoeling.

Aftellen tot 9 juni

Op 9 juni 2010 hebben we weer Kamerverkiezingen, dat zal niemand ontgaan zijn. Het aftellen is begonnen. We worden overspoeld met peilingen en mediaoptredens van politici van allerlei partijen. Bijna elke dag zappen we van De Wereld Draait Door naar Netwerk naar Nova naar Pauw en Witteman, met tussendoor nog even het Journaal en het RTL Nieuws. Zelfs RTL Boulevard schijn je af en toe te moeten kijken. Een gedeelte van ons bekijkt alles met de laptop op schoot, het live verslag inclusief commentaar op Twitter lezend en je er soms in mengend. Voor politiek geïnteresseerden een waar Walhalla.

Toen we nog een missionair kabinet hadden spinden de PVV en D66 garen bij het gerommel van CDA en PvdA. De VVD was eigenlijk onzichtbaar en was totaal weggezakt in de peilingen. De SP nam onder leiding van Agnes Kant weer enigszins normale proporties aan en Groen Links en de ChristenUnie bleven redelijk stabiel. Net als de Partij voor de Dieren en de SGP overigens.

Door de economische crisis en het gevallen kabinet is het politieke landschap behoorlijk door elkaar geschud. Er is sinds de val van het kabinet en de gemeenteraadsverkiezingen heel wat gebeurd. We bewegen nu spoedig naar het eindspel, waarin verschillende debatten tussen de lijsttrekkers zullen plaatsvinden. Wat gaat er vanaf vandaag gebeuren? Dat is uiteraard giswerk. Hoe komt Cohen over in de debatten? Heeft Rutte voldoende uitstraling, of trekt hij nog een konijn uit de hoge hoed? Is Balkenende werkelijk verslagen? Zakken PVV en D66 verder weg? Hoe dan ook, ik heb er zin in en hoop dat we na 9 juni een stabiele coalitie kunnen vormen die Nederland economisch en sociaal-maatschappelijk weer op de been helpt. De komende tijd een situatieschets per partij.

Hugo Borst en de waan van de dag

Op woensdag 12 mei liet Hugo Borst zich bij De Wereld Draait Door zich weer eens van één van zijn meer opmerkelijke kanten zien. De Telegraaf schreef er zelfs een stukje over. Hugo Borst liet op niet mis te verstane wijze weten dat hij geen zin had om te praten over de vliegramp in Tripoli. Hij trachtte zich op een beschouwend niveau te bewegen en zei: "De waan van de dag regeert. Over twee dagen denken we er niet meer aan." Daar kwam nog bij "als het Engelsen waren geweest, dan...". Hiermee wilde hij aangeven dat hij alle aandacht overtrokken vond en dat hij de aanpassing van de programmering ook onzin vond. Hij wilde overgaan tot de orde van de dag.

Er zijn momenten dat je kan doorschieten in je metaperspectief. Er is namelijk geen verschil tussen de orde van de dag en de waan van de dag. De waan is aan de orde. Je raakt in een permanente staat van rouw (en eigenlijk alle emoties) als je niet leeft bij de waan van de dag. De waan is onze redding. Ook de suggestie dat het anders zou zijn als het 61 Engelsen betrof leidt niet tot de conclusie dat er te veel aandacht is. Dat zou namelijk, als we dat doortrekken, betekenen dat we evenveel moeten stilstaan bij het verlies van een vreemde als bij het verlies van een bekende. Zo werkt dat natuurlijk niet.

De waan van de dag regeert, en daar is niets mis mee.

De Telegraaf stopte overigens voordat Borst weer iets zinnigs zei. Er volgde namelijk een gesprek over de vliegtuigramp. Het was een poging tot een technische duiding met een hoogleraar Luchtvaart -en Ruimtetechnologie, Jacco Hoekstra. Van Nieuwkerk wendde zich op een bepaald moment tot Hugo Borst, die direct het gesprek smoorde met de tekst: "Het heeft geen zin om het te duiden. Er komt niets boven in dit gesprek." Daar had hij gelijk. Het was wellicht een beter idee geweest om ons te verdiepen in de psyche van de enige overlevende van een dergelijke ramp. Dat was namelijk de enige informatie die op dat moment zeker was, en ....

Oh, wacht even.... die omhaal van Mijnals. Prachtig.

Politieke Haiku 11 mei 2010 Hero Brinkman

Naar aanleiding van de uitzending van Pauw en Witteman (#penw) van gisteren, een politieke haiku over Hero Brinkman. Hoe je het wendt of keert, het was een opmerkelijk optreden.

Daar zit ie, de held
Rare sprongen, strategie?
Nacompetitie

Lot der Brinkmannen
Eenvoudig leiderscomplex
En lege handen

Politieke Haiku 10 mei 2010 (2) Hans Dijkstal

Ik lees net over het overlijden van Hans Dijkstal. Een te vroeg heengaan van een goed mens. Een politieke haiku ter ere van een oprecht politicus.

Een liberaal hart
Doordrenkt van charme en jazz
Slaat zijn laatste brug

11 maart 9 mei
Onverwacht verbonden door
Een paarse hemel

Politieke Haiku 10 mei 2010 Commissie De Wit

Vandaag weer een politieke haiku. Vanzelfsprekend over de Commissie De Wit, de parlementaire commissie die de oorzaken van de financiële crisis onderzocht.

Commissie De Wit
Legt omissies pijnlijk bloot
Een missie volbracht?

Toezicht heeft gefaald
Nu is het wachten op het
Nietes van Wellink

De politieke haiku, wat is het?

Op 6 mei 2010 heb ik besloten zo nu en dan een politieke haiku te schrijven. De haiku verschijnt op http://politicosoof.blogspot.com en wordt automatisch doorgezet naar twitter (@politicosoof).

Om er wat structuur in te brengen heb ik mezelf wat regels opgelegd. De haiku is een Japanse dichtvorm, bestaande uit drie regels van achtereenvolgens vijf, zeven en vijf lettergrepen. Het is niet de bedoeling dat deze regels rijmen. Het gaat wel om het spelen met klanken. Een haiku dient volgens de nauwe Japanse definitie te gaan over de natuur. Uiteraard kan dat bij de politieke haiku niet het geval zijn.

Daarom, de politieke haiku:
- gaat over de politieke actualiteit;
- heeft drie regels, van achtereenvolgens vijf, zeven en vijf lettergrepen;
- draait naast de inhoud ook om het spel der klanken;
- kent in principe twee strofen (en wordt hiermee een dubbele terzine), maar indien de actualiteit daartoe noodzaakt, is minder of meer ook mogelijk.

Rest mij u veel plezier te wensen met de politieke haiku's, net als ik. En schrijf er zelf ook eens één.

Politieke Haiku 7 mei 2010 (2) Griekenland

De tweede politieke haiku van vandaag gaat over #Griekenland en de economische problemen.

Stelt u zich eens voor
Een toeristische missie
Zestien miljoen man

Griekenland was groots
Plato, Aristoteles
Maar is total-loss

Politieke Haiku 7 mei 2010

De politieke haiku van 7 mei gaat over de Britse verkiezingen.

Liberaal democraat
Door conservatieve zeef
Werk aan de winkel

Brown, Cameron, Clegg
With television debates
You've got it all hung

Politieke Haiku 6 mei 2010

Vanaf vandaag zo af en toe een politieke haiku.
Vandaag een dubbele, uiteraard over ...

Elk jaar op 6 mei
Mijmert Melkert: "Pim... Volkert...,
niemand noemt mij Ad"

We herinneren
Voornamelijk voornamen
Moord en herdenking